AB komitesinden onay: ABD ürünlerinde gümrük vergileri kalkıyor
Avrupa Parlamentosu ticaret komitesi, ABD’den ithal edilen sanayi ürünlerindeki gümrük vergilerini sıfırlamayı öngören ticaret anlaşmasını onayladı.
Editör
Ahmet Taş | Acil Host
BRÜKSEL, BELÇİKA — Avrupa Parlamentosu (AP) ticaret komitesi, Washington ile yaşanan siyasi ve ticari gerilimlerin gölgesinde, ABD'den ithal edilen sanayi ürünlerine uygulanan gümrük vergilerini sıfıra indirme planını onayladı.
Bu kritik adım, Temmuz 2025'te Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ile ABD Başkanı Donald Trump arasında varılan ve "Turnberry anlaşması" olarak bilinen mutabakatın uygulanmasının önünü açıyor. Karar, AP Genel Kurulu'nda yapılacak nihai oylama öncesinde Avrupa Birliği ile ABD arasındaki ekonomik ilişkilerin geleceği açısından büyük önem taşıyor.
Gerilimler ve gecikmenin nedenleri
Associated Press'in (AP) aktardığına göre, Avrupalı milletvekilleri, ABD yönetiminin yeni gümrük tarifeleri getirmesi ve Grönland üzerinden yaşanan siyasi gerginlikler nedeniyle anlaşmanın onay sürecine uzun süre direnç gösterdi. Washington'un geçtiğimiz haftalarda AB ürünlerine yönelik yeni incelemeler başlatması da Avrupa'da faaliyet gösteren şirketler arasında öngörülebilirlik endişelerini artırmıştı.
Bununla birlikte, şubat ayında ABD Yüksek Mahkemesi'nin 2025'te uygulamaya konulan bazı ABD tarifelerini hukuka aykırı bulması, taraflar arasındaki iklimi yumuşattı. Salı günü Avrupa Komisyonu'nun süreci ilerletme yönündeki çağrısı ve diplomatik temasların ardından milletvekilleri itirazlarını geri çekti.
"Dengesiz anlaşma" eleştirileri
Komitede 29 oyla kabul edilen düzenleme ile AB'nin, ABD'den ithal ettiği sanayi ürünlerinin büyük bölümünde gümrük vergilerini kaldırması bekleniyor. Ancak söz konusu ticaret anlaşması bazı çevreler tarafından "dengesiz" olarak nitelendiriliyor.
Mutabakat kapsamında ABD tarafı, Avrupa ürünlerine yüzde 15 oranında gümrük vergisi uygulamaya devam ederken; Avrupa Birliği kendi tarifelerini sıfırlamayı ve ABD'ye yönelik yatırımlarını artırmayı taahhüt ediyor. Uzmanlar, bu tablonun Beyaz Saray'ın korumacı ticaret politikalarının yarattığı baskı altında şekillendiğine dikkat çekiyor.
Nihai onay ve uygulama süreci
Perşembe günü komiteden çıkan onay, AP Genel Kurulu'ndaki nihai oylamanın yolunu açsa da yasal düzenlemelerin tamamlanmasının zaman alacağı belirtiliyor. AB milletvekillerinin üye ülkelerle uygulama detayları üzerinde uzlaşması gerektiği için sürecin nisan veya mayıs ayına sarkabileceği öngörülüyor.
Parlamentoda sunulan bazı değişiklik önerilerinin ise müzakereleri zorlaştırabileceği ifade ediliyor. Bu öneriler arasında, anlaşmanın yenilenmemesi halinde 18 ay sonra AB tarifelerinin yeniden devreye girmesini öngören bir "süre sonu" (sunset clause) ve vergi indirimlerini ABD'nin taahhütlerini yerine getirmesi şartına bağlayan bir "başlangıç" (sunrise clause) maddesi bulunuyor.
Washington'da sabırsızlık artıyor
Sürecin uzaması ABD cephesinde sabırsızlıkla karşılanıyor. ABD'nin AB Büyükelçisi Andrew Puzder, anlaşmanın tamamlanması için daha fazla vakit kaybedilmemesi gerektiğini vurgulayarak şu açıklamayı yaptı:
"Avrupa Birliği'nin kendi iç süreçlerini takip etmesi gerektiğini anlıyoruz ancak altı buçuk ayın ardından artık anlaşmanın tamamlanmasının zamanı geldi."
Büyükelçi Puzder, AB'nin mutabakata sadık kalması halinde ABD'nin de anlaşmaya uyacağını ve özellikle havacılık gibi stratejik sektörlerin bu kapsamda korunacağını belirtti. Puzder, anlaşmanın tam olarak hayata geçirilmesinin her iki taraf için de ekonomik iş birliği ve ortak güvenlik alanlarında önemli fırsatlar yaratacağını sözlerine ekledi.
