Evde hasta bakımında hatalı uygulamalar hayati risk taşıyor
Öğr. Gör. Hatice Akdemir, evde hasta bakımında doğru beslenme ve fiziksel hareketin önemine dikkat çekerek yapılan bilimsel dışı hataların iyileşmeyi geciktirdiğini vurguladı.
Editör
ACİL HOST / İSTANBUL, TÜRKİYE
İstanbul Rumeli Üniversitesi Öğr. Gör. Hatice Akdemir, evde hasta bakımında doğru beslenme ve fiziksel desteğin iyileşme sürecinin temel taşları olduğunu belirterek; yanlış uygulamaların kas kaybı ve enfeksiyon riskini artırdığını açıkladı.
Evde bakımın sadece ilaç tedavisinden ibaret olmadığını vurgulayan Akdemir; beslenme düzeni, hareket seviyesi ve psikolojik desteğin bir bütün olarak yönetilmesi gerektiğini ifade etti. Özellikle yatağa bağımlı hastalarda bilimsel temeli olmayan inanışların iyileşme kapasitesini doğrudan düşürdüğüne dikkat çekildi.
Hareketsizlik ve beslenme hataları iyileşmeyi engelliyor
Doğru beslenmenin yaşam kalitesini etkileyen en temel unsur olduğunu belirten Hatice Akdemir, "Hastaların çoğunda iştahsızlık görülse de vücudun onarım için daha fazla enerjiye ve proteine ihtiyaç duyduğu unutulmamalıdır" dedi. Akdemir, proteinin doku onarımı, Omega-3’ün ise inflamasyonla mücadele için kritik olduğunu söyledi.
Toplumdaki "hasta yatıyor, az yemeli" algısının büyük bir yanılgı olduğunu ifade eden Akdemir, yatan hastalarda kas kaybı ve bağışıklık zayıflamasının daha hızlı geliştiğini, bu nedenle enerji ihtiyacının aslında arttığını vurguladı.
Basınç yaralanmalarına karşı iki saat kuralı
Hareketsizliğin "gizli bir tehlike" olduğunu belirten Akdemir, yatakta uzun süre sabit kalmanın kas güçsüzlüğü, akciğer problemleri ve dolaşım bozukluklarına yol açtığını söyledi. Akdemir fiziksel destekle ilgili şu uyarılarda bulundu:
"Yatağa bağımlı hastaların en az iki saatte bir pozisyonunun değiştirilmesi, basınç yaralanmalarının önlenmesinde hayati önem taşır. Sadece yatağın temiz olması yeterli değildir; dokuların oksijenlenmesi için hareket şarttır. En hafif hareket bile hiç hareket etmemekten daha iyidir."
Evde bakımda doğru bilinen yanlışlar
Akdemir, toplumda yaygın olan ancak hastaya zarar veren hataları şöyle sıraladı:
-
Aşırı şeker yüklemesi: Grip için sadece portakal suyu içirmek yerine sebze ağırlıklı ve dengeli beslenme tercih edilmelidir.
-
Zorla yemek yedirmek: Hastayı zorlamak bulantıyı artırır; bunun yerine az porsiyonlu ve besin değeri yüksek öğünler verilmelidir.
-
Sıvı kısıtlaması: "Çok idrara çıkar" düşüncesiyle sıvı vermemek böbrek yükünü artırır ve iyileşmeyi geciktirir.
-
Aşırı sıcak ortam: Ayakları üşümesin diye kalın battaniyelere sarmak terlemeye, bu da cilt tahrişine ve enfeksiyonlara yol açabilir.
Psikolojik destek ve çevre koşulları
Moral yüksekliğinin bağışıklığı güçlendirdiğini ve ağrı algısını azalttığını hatırlatan Akdemir, hastanın bulunduğu odanın düzenli olarak havalandırılmasının enfeksiyon riskini düşürdüğünü belirtti. Doğru yatak ve yastık kullanımının ağrı kontrolünde etkili olduğunu ekleyen Akdemir, hareket eden hastaların özgüveninin ve iyileşme motivasyonunun arttığını ifade etti.
